تانک ارابه جنگی شنی‌دار و زره‌پوش است که که دارای تحرک عملیاتی و قابلیت‌های هجومی و دفاعی است. تانک دارای یک توپ اصلی با کالیبر بزرگ است که معمولا در یک برجک گردان نصب می‌شود. همچنین تانک‌ها ممکن است دارای سلا‌ح‌های دیگری از جمله مسلسل باشند. زره تانک از آن در برابر طیف وسیعی از گلوله‌‌های دشمن محافظت کرده و شنی‌ها امکان حرکت تانک در زمین‌های مختلف را فراهم می‌سازند که این قابلیت‌ها تانک را به یک سلاح بسیار مهم و سرنوشت ساز تبدیل می‌کند.

 

تانک به وسیله انگلیسی‌ها ساخته شده و اولین بار در جنگ جهانی اول در نبرد سوم (Somme) به کار گرفته شد. در جریان ساختن اولین تانک برای مخفی‌کاری به کارگران تانک ساز بریتانیا گفته بودند که دارند مخزن (tank) آب متحرک برای جبهه می‌سازند و این نام پس از آن بر این وسیله ماند.

زمانی که نخستین تانک ها در جنگ جهانی اول در میان دود گل و خاک با گام های سنگین به سمت سنگر های آلمانی پیش می رفتند، آلمان ها مبهوت و شگفت زده تصور می کردندکه شاهد هجوم هیولاهایی وحشتناک از قعر جهنم است.

نخستین تانک محصول اندیشه کلنل ارنست سوینتون در جنگ جهانی اول بود وی شاسی مجهز به چرخ های شنی تراکتور بنزینی را برداشت و آن را با صفحه ی محافظ رزمی و تجهیزات و توپ صحرایی یا مسلسل ، ترکیب کرد. این خودرو ها ، کشتی های زمینی نامیده شدند، اما زمانی که آن ها را به صورت پنهانی در زیر طاقه های پارچه ای کتانی، از انگلیس به فرانسه می آوردند ، آنها را تعدادی مخزن (تانک) قلمداد کردند.

به سربازان کنجکاو گفته شد که اینها مخازن (تانکها) بزرگ آب هستند. نام تانک از همین جا پیدا شد شمار بسیاری از این خودرو های زرهی مجهز به شنی ، در فرانسه ، در سال1917 ، در کامبرا و در سال 1918 در آمینز مورد استفاده قرار گرفتند.

در سال های بین دو جنگ جهانی ، طرح تانک تغییر کرد . طرح های جدید شامل ارتباطات رادیویی سیستم فنر بندی پیشرفته بود و قبضه ی اصلی برفراز یک برج چرخان قرار داشت . جنگ جهانی دوم شاهد پیشرفت تاکتیک های جنگی بود تاکتیک های که با بهره گیری از حمایت ، قدرت آتش و تحرک تانک ها ، امکان حمله و پیشروی سریع ، دور زدن سپاه دشمن از جناحین ، حمله به دشمن و نیز محاصره دشمن با کاهش قدرت تحرک او را فراهم می کرد . در خلال جنگ جهانی دوم ، وزن و قدرت آتش تانک ها افزایش پیدا کرد و در نهایت منجر به ساخت تانک  آی-اس-3 شوروی(روسیه کنونی) شد که 2/44 تن وزن داشت و یک قبضه 127 میلیمتری مجهز بود.

در سال های پس از جنگ ، تغییرات در طرح تانک ها شامل سیستم های کنترل شلیک و سیستم فنر بندی و زره تانک و سلاح(قبضه) اصلی بود. تانک ام-60 آمریکایی و سنچرین انگلیسی در خاورمیانه مورد استفاده قرار گرفتند . تانک های تی-54 و تی-55 شوروی در خلال  ده ی 1950 و 1960 توسط بسیاری از کشورها به کار گرفتند.

زره های جدید که در دهه 1980 تکامل یافتند از سیستم هایی تشکیل شده اند که در اثر برخورد موشکه های ضد تانک ، انفجار، در لایه بیرونی رخ می دهد و به درون تانک آسیبی نمی رسد. این سیستم ها همچنین شامل صفحاتی از جنس فلزات بسیار سخت هستند که قادرند به عنوان یک محافظ اضافی عمل  کنند. سیستم های کنترل آتش ، شامل کامپیوتر های نصب شده در رون تانک ها هستند که ارتفاع، زاویه لوله توپ و نوع مهمات لازم برای انهدام هدف را پس از شناسایی آن به طور خودکار ، انتخاب واعلام می کنند.

سیستم های کامپیوتری هدایت آتش به دوربین های خدمه تانک متصل هستند و به این ترتیب خدمه  می توانند کلیه عملیات و حرکات دشمن را با ردگیری علائم حرارتی منتشره از آنها در طول شب یا روز به خوبی ببینند.

تسلیحات جنگی جدید مشتمل بر قبضه هایی است که گلوله های توپ و موشک های هدایت شونده شلیک می کنند. گلوله های جدید از موادی بسیار سخت ساخته و طوری طراحی شده اند که زره تانک های دشمن را سوراخ کنند.یکی از بزرگترینعملیات جنگی تانک ها ، در جنگ خلیج فارس در سال 1991 وبه دنبال تهاجم عراق به کویت ، روی داد. آمیزه ای از صنعت و فناوری پیشرفته در طراحی تانک های آبرام آمریکایی و چلنجر انگلیسی ، آن ها را نسبت به تانک های قدیمی تر، تی 79 روسی و چینی برتری بخشید.  

سری به تانک های مشهور کلاسیک بزنیم:

از سال 1916 تانک ها نقش اصلی را در تمام عملیات زمینی مهم بر عده داشته اند. در جنگ جهانی دوم، برخی از تانک ها به علت کیفیت طراحی خود ، مشهور شده اند.

تانک چیفتن (Chieftain)طراحی تکمیلی از ارتقای نمونه تانک های ‏Centurion‏ است که در دوران بعد از ‏جنگ جهانی دوم ساخته شد .انگلیسی ها در طول دوران جنگ متوجه شدند که ‏تانکهایشان در مقایسه با سایر تانک ها از حفاظت و شلیک مناسبی برخوردار نیست واین ‏مساله منجر به افزایش میزان تلفات وخسارات در هنگام رویارویی باتانک های پیشرفته ‏غربی دیگر می گردید .

اگرچه تانک های ‏Centurion وسایل نقلیه دردسترسی بودند ، با این حال ‏اتحاد جماهیر شوروی در اواسط دهه 1950 تانک سنگین ‏T-10‎‏ را ساخت .‏‎ ‎تانک ‏Conqueror‏ در مقابله با ‏T-10‎‏ ساخته شد ولی انگلیس هنوز هم به طرح های جدیدتری ‏نیاز داشت . به همین دلیل کشورهایی مانند آلمان غربی و فرانسه به دنبال اولین نمونه ‏های سبک ازتانک های 1960 بودند .

تانک های چیفتن طراحی گردید تا بتواند حفاظت ‏مناسبتری را تامین کند و همچنین بتواند به توپ های 120 میلیمتری مجهز شود . بعدها ‏قابلیت تحرک تانک های سنگین کاهش پیداکرد . می توان گفت که این مساله اصلی ترین ضعف تانک های چیفتن بوده است . این مساله نهایتا به بروز محدودیتـهایی در توان ‏موتورهای تانک منجر گـردیـد . موتور درنـظر گرفته شـده برای این تـانک از مسیرهای ‏چندگانه ای برای تغذیه سوخت برخوردارند ولی با این حال میزان خروجی که به دست ‏می دهند از حد انتظار بسیار پایین تر است.‏



طراحی تانک
طرح چیفتن شامل بدنه و برجک سنگین و شیب دار می باشد تا در موقعیت های ‏سراشیبی(تا 30 درجه شیب) ، مناسب ترین تکیه را داشته باشد . درایورهای تانک در ‏هنگام سرازیری به صورت خمیده درمی آیند که این امر باعث کاهش ارتفاع تانک می ‏شود . در سمت چپ برجک چراغ های جستجوی ماوراء قرمز در محفظه زرهی قرار ‏دارند . سیستم ترمز مشابه نمونه های ‏Horeman و برای حفاظت از حرکت و تامین ‏حفاظت در برابر حملات شدید دارای صفحات جانبی بود .‏

چیفتن به مانند رقبای اروپایی خود ، بازار صادرات خوبی را به ویژه در خاور میانه به دست ‏آورد . چیفتن ثابت کرد که توانایی نبرد و همچنین ارتقاء توسط تجهزات اضافی را داراست . ‏تانک های چیفتن تا اوایل دهه 1990 ارتقا یافتند و جایگزین تانک های ‏Challenger شدند . ‏آخرین نسخه چیفتن تا 1995 توسط ارتش انگلیس استفاده شد و متشکل از زرهstillbrew ‎ بود و نام خود را از ‏Col still‏ و‏John Brewer‏ عضو سازمان مهندسی و وسایل نقلیه زرهی ‏‏(‏MVEE‏) گرفته بود . آخرین نسخه چیفتن ازیک سیستم هدایت شلیک(‏IFCS‏) و دید نظارتی ‏توپچی (‏TOGS‏) پیشرفته استفاده می کرد .‏

اولین مدل چیفتن در سال 1967 معرفی گردید و حداقل به شش کشور صادر شد که ‏شامل ایران ، کویت ، عمان و اردن می باشد . بیشترین فروش خارجی این تانک متعلق به کشور ایران بود که ‏تعداد 1000 تانک چیفتن یا ‏MK5(P)‎‏ را پیش از انقلاب وارد کرد و بنابراین اصلی ترین تجربه ‏جنگی این تانک در جنگ ایران وعراق در سال های 1980 تا 1988 بوده است.‏

بهینه سازی
یک تیر بارM2HB‏(برونینگ) کالیبر 0.50 هم محور لوله توپ بر روی تانک های چیفتن اولیه و برخی ‏تانک های اصلاح شده نصب گردید . ایران وکویت تیربارهای کالیبر0.50 را حفظ کردند . گلوله ‏های ‏HESH‏ در تفنگ تانک قابل استفاده است و به عنوان گلوله نافذ به کار می روند . ایران ‏توانسته است که در این تانک از یک سیستم تهویه هوا برای عبور از زیر آب تاعمق پنج ‏متر برروی این تانک نصب نماید .


انواع مختلفی از سیستم های هدایت آتش و سایت های حرارتی در تانک های چیفتن ‏وجود دارد . 324 تانک چیفتن با سیستم های حرارتی ‏TOGS‏ بهینه سازی گردیده اند .‏
دور بین های حرارتی ‏‎1R26‎‏ می توانند به همراه دوربین های دید در شب ‏‎1R18‎‏ استفاده ‏شوند و می تواند با فرمت ‏TOGS‏ رقابت کنند .‏
حسگر های ‏GECقسمت های مختلفی دارند ، مانند :‏
حسگرهای حرارتی تانک ، ترمینالهای حسی چند منظوره و دور بین های دید در شب ‏SS100/110‎، یک سیستم بهینه سازی شده تسلیحات که دارای توپ ‏L30‎کالیبر ‏‎120‏میلیمتری است که درتانک های ‏CHALLENGER 1 ‎‏ استفاده شده بود ، در برنامه های ‏بهینه سازی تانک های چیفتن به کار گرفته شده است.

چیفتن ‏MK5‎
در جدید ترین تانک های تولید شده ، موتور ، سایت و سلاح های کمکی توسط سیستم ‏NBC ‎‏ اصلاح گردیده است . ‏MK6-11‎بهینه شده مدل های قدیمی تر چیفتن است و دارای ‏سیستم ‏IFCSمی باشد .‏MK11‎و ‏MK12‎‏ شامل سایت دیده بانی توپخانه (‏TOGS‏)می باشد .‏
خلید/ شیر 1‏:
مدل اردنی شامل سلاح و برجک و کالبد تانک چیفتن می باشد اما چرخ دنده های ‏گردشی و موتور بهینه شده ‏Challenger 1 ‎‏ را به کارگرفته است . سیستم هدایت آتش ‏پیشرفت هایی را نیز داشته است و شامل یک کامپوتور محاسبه بالستیک جدید می شود.‏
دیگر وسایل نقلیه پشتیبانی که بهینه شده تانک ها هستند ، شامل بلدوزرها ، پدافند ‏هوایی ، مین روب و سیستم های توپخانه است.

تسلیحات
مدل -استقرار- نوع مهمات
توپ ‏‎120‎‏ میلیمتری مدل ‏L11A5‎‏- تغذیه دستی با برجک گردان -64 گلوله از نوع ‏APFSDA-T-HESH
‎ ‎تیربار 7.62 مدل ‏L8A1‎‏ هم محور با لوله توپ اصلی -6000 گلوله‏
تیربار 7.62 مدل ‏L37A1‎‏ گردان برروی برجک -200 گلوله


سیستم های هدایت آتش:
سیستم کنترل آتش : قابلیت شلیک در حال حرکت تمرکز برروی هدف
ثبت کننده مرکزی :2 محور‏
مسافت یاب لیزری : مدل یاک
جویند مادون قرمز : دارد

مشخصات فنی تانک چیفتن مدل ام کا 5 (‏MK5‎‏)‏
کشور سازنده : انگلستان
رده وسیله زرهی : تانک متوسط
تاریخ ورود به خدمت : 1967 میلادی‏
تعداد خدمه : 4 نفر(فرماند-توپچی-گلوله گذار-راننده)‏
وزن : 51 تن‏
ابعاد(طول،عرض،ارتفاع) : 10.795 * 3.51 * 2.9 متر‏
موتور : 750 اسب بخار دیزلی‏
برد عملیاتی : 400-500 کیلومتر‏
سرعت اقتصادی در جاده : 48 کیلو متر در ساعت‏
عمق قوطه وری : 1.1 متر(5 متر برای مدل بهینه شده در ایران با ‏لوله های هواکش)‏
نیروی وارده وزن بر سطح : 900 گرم بر هر سانتی متر مربع‏
قطر زره در ضخیم ترین قسمت : 300 میلیمتر
سیستم ‏NBC‏ : دارد
اختفاء دور : دارد
 
 
  پیش فرض
تانک t-72

در اواخر دهه 60 هنگامی که تانک تی 64 ستون فقرات زرهی ارتش شوروی را تشکیل داده بود روسها به فکر طراحی و ساخت تانک برتری افتادند که جایگزین تی 64 شود. بنابراین اولین مدل تانک تی 72 در سال 1971 تولید شد. ولی مدل فوق از فناوری آنچنان پیشرفته تری نسبت به تی 64 برخوردار نبود.


البته مدلهای بعدی تی 72 پیشرفت قابل ملاحظه و چشمگیری کردند. در سال 1977 این تانک در معرض دید عموم قرار گرفت.

تی 72 از بدو تولید مورد توجه و استقبال ارتش شوروی قرار گرفت و به سرعت وارد پیکره زرهی آن ارتش و نیروهای پیمان ورشو (بلوک شرق سابق) شدو این تانک به جز کشورهای بلوک شرق در بسیاری از کشورهای جهان مورد استفاده قرار گرفت (بیش از 28 کشور). برخی کشورها نظیر جمهوری اسلامی ایران - لهستان - هند- چکسلواکی سابق و ... ترجیح دادند تی 72 را تحت امتیاز در کشور خود تولید کنند.


جثه و ارتفاع تی 72 نسبت به تانکهای خانواده تی (سری های تی 62 55 و 54) کمتر است (داشتن ارتفاع کم و جثه کوچک برای تانک مزیت بزرگی محسوب می شود و احتمال هدف قرار گرفتن و اصابت گلوله و موشک به تانک کاهش می یابد). طراحی آن دقیق و ساده بوده و قیافه معمولی و شبیه بهب تانکهای قبلی سری تی دارد.
این تانک می تواند مقدار قابل توجهی سوخت و مهمات حمل کند. تی 72 جز تانکهای متوسط به حساب می آید و از نظر ظاهری شباهت زیادی به تی 64 دارد. تحرک آن نسبت به تی 62 زیادتر می باشد ولی با تی64 فرق زیادی نمی کند. زره چند لایه آن، قابلیت بهتری نسبت به تی 62 و 64 دارد. البته در نهایت تی 72 در مقایسه با تانکهای قبلی برتر است.
زره: این زره چند لایه و مقاوم می باشد.


زره واکنشی نصب شده بر روی تی 72 ام و تی 72 ام یک در برابر آتش توپ 105 میلیمتری تانک آبرامز تا فاصله 2000 متری مقاوم است. مدلهای بعدی تی 72 به مسافت یابهای جدید لیزری مجهز است و احتمالا در برابر ضربات مستقیم تانک آبرامز از فاصله کمتر از 2000 متر مقاومت می کند. قطر این زره چند لایه در کمترین ضخامت 80 میلیمتر و در بشترین ضخامت به 280 میلیمتر می رسد. انواع مدلهای تی 72

تی 72آ: این مدل تفاوت زیادی با سایرین دارد که شامل پرتاب کننده های نارنجک دودزا، صفحات محافظ شنی و... است. داخل تانک مقداری متفاوت و زره آن هم ضخیم تر بوده که مختصری وزن تانک افزایش یافته است.

تی72 بی : زره قسمت جلویی برجک ضخیم می باشد.

تی 72 بی کا: با نصب تعدادی بیسیم اضافه به عنوان تاک فرماندهی مورد استفاده قرار می گیرد.

تی72 بی ام: زره آن دومین نسل از زره واکنشی kontak-5 با مواد منفجره فعال مانند تی90 است(این سیستم در تانک های صادراتی هم وجود دارد).

تی72 ام: توسط لهستان و چکسلواکی سابق مورد استفاده قرار گرفت تفاوتهای عمده آن با سایر مدلها در برجک و مسافت یاب آن است.

تی72 ام یک: مدل روسی صادراتی تی72 بوده و از تی72 ام اقتباس شده است.زمدلهایی از آن را که زره واکنشی در آن به کار بکار رفته به نام تی72 آ وی و تی72 ام یک وی می شناسند . در بسیاری از کشورها تی 72 ام و تی 72ام یک وجود دارد. برخی کشورها این تانک را اصلاح کرده و ارتقا داده اند. تی72 ام یک، پرتاب کننده نارنجک دودزا و محافظ شنی ندارد ولی مسافت یاب و زره مناسبی دارد.


تی72 اس:مدل ارتقا یافته تی72 آ می باشد که به کشورهای دیگر صادر شده است. این مدل را با تی72 بی ام می توان مقایسه کرد، البته قطر زره جلو برجک تی72 اس احتمالا کمتر از تی72 بی ام است ولی تمام تی72 ها مجهز به زره واکنشی هستند.

تی72 بی وی: به زره واکنشی در بدنه و برجک مجهز است.

تانک های تی80 و تی90 جایگزینی برای تی72 محسوب می شوند.



رنگ روشن : کاربران فعلی T-72 و رنگ تیره : کاربران سابق T-72


کاربران تانک تی ٧٢


کشورهای زیر تی 72 را به کار گرفته اند:
جمهوری اسلامی ایران -ارمنستان- آنگولا-الجزایر- آذربایجان-اوکراین- زبکستان-اسلواکی - بوسنی و هرزگوین -بلاروس-بلغارستان -ترکمنستان -تاجیکستان-جمهوری چک-سوریه-

روسیه- رومانی-عراق-قرقیزستان-قزاقستان - کرواسی-گرجستان-مجارستان-لهستان- لیبی-فنلاند-هند- ایالات متحده آمریکا (آن را کنار گذاشته) و یوگسلاوی.


تانک تی72 با وجود 20 تن وزن کمتر، مقاومت زرهی در سطح تانک ام1 دارد که این برتری صنعت تانک سازی روسیه را نشان میدهد. روسها در ساخت زره های پیشرفته تبحر زیادی دارند و در صورت استفاده بیشتر از این زره ها (مانند تانکهای غربی) که وزن تانک به 60-70 تن برسد باید شاهد تانکی باشیم که هیچ گلوله و موشکی بر آن اثرگذار نیست!

مقاومت زره تانک تی72 بدون زره های واکنشگر در حدود 550 میلیمتر در مقیاس RHA میباشد که این میزان با استفاده از زرههای واکنشگر تا 1000 میلیمتر قابل ارتقا هست. در مقابل تانک ام1 تنها در حدود 620 میلیمتر مقاومت زره دارد. البته ویژگی زره ام1 در آسیب پذیری کم در برابر سلاحهای قدیمی است ولی در کل مقاومت مشابهی دارند.

 

تانک چلنجر 1



"تانک چلنجر 1" یک تانک رزمی اصلی (MBT) است که در سال 1983 ساخته شد و تا اواسط دهه نود که با تانک Challenger 2 جایگزین شد در ارتش انگلیس مشغول خدمت بود. این تانک به تعداد 392 دستگاه کماکان در نیروی زمینی ارتش اردن تحت نام الحسین مشغول خدمت است.




البته نمونه های اردنی نیز با نصب برخی قطعات چلنجر 2 مورد بهینه سازی قرار گرفته اند. این تانک توسط کارخانجات مهمات سلطنتی (ROF)ساخته شد و در سال 1986 سیستم دفاعی وایکرز روی آن نصب گردید. در واقع طراحی این تانک مدتها پیش به سفارش ایران و برای جایگزینی تانک های چیفتن (شیر 1 و شیر2) انجام شده بود ولی پس از انقلاب و لغو سفارش ساخت آن مدتی به حال تعلیق درآمد تا اینکه خود ارتش انگلستان برای ساخت آن ابراز تمایل کرد. این تانک برای بالا بردن آمادگی زمینی انگلستان در مقابل بلوک شرق ساخته شد و در اوایل برای مدت کوتاهی "Cheviot" نام گرفت که نام یکی از تانک های انگلیس در جنگ جهانی دوم بود.




اصلی ترین ویژگی این تانک را باید زره کامپوزیتی آن نامید که بر تمام زره های فولادی آن زمان برتری محسوسی داشت و پس از آن در بیشتر تانک های مدرن ساخته شده به کار رفت به خصوص تانک آمریکایی M1 Abrams . سیستم تعلیق موسوم به هیدروگاز نیز از دیگر نکات به کار رفته در این تانک بود که با بازوهای بلند کنترل این تانک را در سرعت های بالا و جاده های ناهموار ساده تر کرده بود.
“Challenger 1” در مسابقاتی که بین تانک ها در کانادا رد سال 1987 برگزار شده بود شرکت کرد و اهداف قابت را به خوبی مورد اصابت قرار داد اما ضعف در سیستم کنترل آتش باعث میشد تا سرعت شلیک کم باشد و در صورت متحرک بودن هدف این تانک در شلیک به آن دچار اشکال میشد و به همین دلیل در رقابت های فوق جایگاه مناسبی کسب نکرد. این نیازها به مرور زمان در چلنجر برطرف شد به طوری که در برخی موارد از تانک های وایکرز ، لکلرک ، M1 Abrams و لئوپارد 2 پیشی گرفت.




سیستم دفاعی وایکرز که برای این تانک به کار رفته بود به قدری موفق بود که با تغییرات کمی در تانک چلنجر 2 نیز مورد استفاده قرار گرفت. این سیستم کاملا بر نمونه های قبلی خود و همچنین بر نمونه های ساخته شده توسط شرکت MVEE برتری داشت و همانطور که گفته شد زره کامپوزیتی و لوله توپ جدید آن از نقاط قوت این سیستم دفاعی محسوب میشدند.البته شرکت مارکسمن نمونه توپ بهنری را طراحی کرد که بعدها جایگزین نمونه های شرکت وایکرز شد.

 

 

 

 

پیش فرض

 

تانک چلنجر 1



نخستین سابقه عملیاتی این تانک به جنگ خلیج فارس بازمیگردد که در آن 180 تانک چلنجر در عربستان مستقر شده و از آنجا به کویت یورش بردند. این تانک ها 300 خودروی زرهی عراق را بدون هیچ تلفاتی نابود کردند و همچنین در این جنگ رکورد دورترین شکار یک تانک توسط تانک دیگر را با هدف قرار دادن یک تانک عراقی در فاصله 5.1 کیلومتری به ثبت رساندند.این تانک پس از آن در عملیات نیروهای ناتو در بوسنی و کوزوو نیز شرکت کردند.به طور کلی به غیر از تانک هایی ک
/ 0 نظر / 11 بازدید